Thursday, February 7, 2019

Vijayarama අනුරාධපුරයේ විජයාරාම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය

 අනුරාධපුර ගල්පාලම පාරේ පුරාණ නටඹුන් සිද්ධස්ථාන රැසක් තියෙනවා. එයින් විජයාරාම ආරාම සංකීර්ණය බලන්නට දේවල් තියෙන තැනක්. එච් සී පී බෙල් මහතා තරම් ඈත අතීතයේදී මේ විජයාරාම ආරාම සංකීර්ණයේ කැණීම් කටයුතු සිදුවෙලා තියෙනවා. පේන හැටියට සාමාන්‍ය අනුරාධපුරේ තියෙන නටඹුන් ආදියට වඩා විජයාරාම ආරාම සංකීර්ණයේ නටඹුන් අලුත් ස්වභාවයක් ගන්නවා. මේ විජයාරාමයට යන්නේ අනුරාධපුරයේ ඉදලා ගල්පාලම පාරේ ගිහින් .ලිංක් එක මේං https://goo.gl/maps/qfgzT4EmBtF2 .
 ක්‍රිස්තු වර්ශ 7*10 සියවස් වලට අයිති නටඹුන්ය කියලා තමයි එච් සී පී බෙල් මහත්තයා එක්දාස් අටසිය ගනන් වලදී කියලා තියෙන්නේ. ඒ කාලේ එතුමා හාරද්දි මෙතන පරන මහායාන පිළිම ආදිය හම්බෙලා තියෙනවා. ඒ අනුව මේක මහායාන වැදුම් පිදුම් ස්ථානයක් කියලා සදහන් වෙලා තියෙනවා. ඒත්  චෛත්‍ය සාමාන්‍ය බුදුපිළිම ආදී දේත් මේ අවට විසිරිලා තිබුනා.
 ඇතැම් තැන් ගවේශනය කරන්න හාරලා. ඒ හෑරුවට පස්සෙත් ආයෙම යට වෙලා. අපි ගියේ සෙනසුරාදා දවසක. දිග සති අන්ත නිවාඩුවක් නිසා සෙනග වැඩියි මුළු අනුරාධපුරේම. සමාධි පිළිමය, රුවන්වැලි සෑය, සිරිමහාබෝධිය වගේ තැන්වල සැමන් පැක් වෙන්න සෙනග. ඒත් විජයාරාමේ අපි යනකොට අපි විතරයි සෙට් එකකට උන්නේ. ඉන් පස්සේ සුද්දො  සෙට් එකක් ආවා. අනුරාධෙපුරේ පූජා නගරය බොහොම කලබල නම් ඒ වගේ වෙලාවකට යන්න කියාපු තැනක් තමයි විජයාරාම ආරාම සංකීර්ණය කියන්නේ.

 මේ ඉහත තියෙන්නේ තනි ගලෙන්ම නිම වුනු පඩිපෙල සහ මුරගල්. මේවා පලලින් අඩුයි. මේ වගේ තැන් සහ පහල පිංතුරේ තියෙන කුඩා වැසිකිලි පද්ධති අනුව මේ තැන මෙහෙනින් වහන්සේලා වැඩ වාසය කල තැනක් වේනන ඇතිය කියලා අපි එක්කගිය කේ ජී කීර්තිරත්න ඡායාරූපශිල්පී මහත්මයා කිව්වා. මේ වැසිකිලි වල වාඩිවුනත් සිදුරු හෙම සෙට් වෙන්නේ පුරුෂ ලිංගය තියෙන තැනට නෙමෙයි. ස්ත්‍රී ලිංගය තියෙන තැනට. අපි වාඩිවෙලා කක්කා කරන්න ගියේ නැහැ. ඒත් ලාවට වාඩි වෙල බැලුවා මේවා කොහොමද පාවිච්චි කරල තියෙන්නේ කියලා.

 මේ වගේ වැසිකිලි පද්ධති රැසක් තිබුනා. ඒ අනුව මේ ස්ථානයේ ස්වාමින් වහන්සේලා හෝ මෙහෙනින් වහන්සේලා රැසක් වැඩවාසය කල බවට අපිට සිතාගන්නට පුලුවන්කම තියෙනවා. කුඩා ආරාමයක් වගේ ගොඩනැගිල්ලක නටඹුන් තියෙනවා. ඒ යාබදවම වගේ මේ වගේ වැසිකිලි පද්ධතියක් දකින්නට ලැබෙනවා. අපේ අය වැසිකිලි කරන වැඩේ පවා එදා හරි ලස්සනට ආට් එකට කල දෙයක්යකියලා ඉහල පිංතුරය බැලුවාම පේනවා ඇති.
 මේ බුදුපිළිම වහන්සේ ගේ හිස නැතිවුනත් ඉතිරි කොටස් දෙක සැහෙන තරමින් ආරක්ශා වී තිබුනා. මේ ස්ථානයේ විශාල බුදුපිලිම තවත් හමුවෙන්නට ඇති. අපිට වැඩි විස්තරයක් දැනගන්න කවුරුවත් වැදගත් කෙනෙක් එතන හිටියේ නැහැ. කැණිම් කරන සේවක මහතුන්ට මේ ස්ථානය ගැන වැඩිදුර අදහසක් නැහැ.
 මේ රවුමට තියෙන උළු වගේ තුනී ගැඩොලු ජාතියකින් හදාපු එක පැරණි ආරුක්කුවක් වන්නට ඇති කියලා තමයි අපිට හිතුනේ. එය ඉතාම සංයමයෙන් රවුමට සකස් කරලා තියෙනවා. ඒ කාලේ අද වගේ කොන්ක්‍රිට් තාක්ශනය තිබුනේ නැති නිසා රවුම ගන්න සෑහෙන මහන්සියක් වෙන්නට ඇති දොරටු වලදි.
 මේත් පරණ තාලේ වැසිකිලි පද්ධතියක්. අපරාදේ කියන්නට බැහැ මේ ස්ථානය හෙවත් අනුරාධපුර විජයාරාමේ වැඩවිසූ සංඝයා වහන්සේලා හොදට මුත්‍රා කරන වැඩේ නම් කලාවටම කරලා තියෙනවා. ඒ වැසිකිලි ගිය ආකාරය විදහා දැක්වෙන පුරාණ වැසිකිලි හැම තැනම වගේ තිබුනා.
 මේ මොකද්ද හැබෑට. මේ ගරාවැටුන පැරණි ආරාම සංකිර්ණයක ගල් කොටසක්. මෙතන තමයි ද්වාරය. ඒ කිව්වේ දොර. ඉහල තියෙන පිංතුරයේ පැරණි යකඩ කොටසක් පවා තවමත් යාන්තමට ඉතිරි වී තියෙනවා. ඒ කියන්නේ ඒ කාලේ පැරනි යුගයේ මේ ගලට විශාල දොරක් සම්බන්ධ වෙන්න යකඩත් උපයෝගී කරගෙන තියෙනවා. ඒ සම්බන්ධකරලා තිබුන දොර බිම ඇතිල්ලිලා තියෙනඅ ාකාරයට දොර මහ විසාල එකක් වෙන්නට ඕනි. ඒ විදියට බිම ඇතිල්ලිලා ගිය පාරවලුත් මේ පහල තියෙන ගල් පතුරේ පැහැදිලිව සටහන් වෙලා තියෙනවා. ඇත්තටම මේ වගේ සලකුනක් අපිට සොයාගන්න පුලුවන් උන එක ගැන අපි සතුටු  වුනා.

 මැද මහා ටැංකියක් වගේ තියෙන මෙතැන භික්ෂූන් වහන්සේලා නාපු තැනක්ද දන්නේ නැහැ. සෘජුකෝණාශ්‍රාකාර අවකාශයක් සහිත වලක් ආකාරයට මෙතන නිම වෙලා තියෙනවා.
 මේ මුරගල් අනුරාධපුර පැරණි මුරගල් හා සමාන වෙන්නේ නැහැ. ඒත් විජයබාහු රාජ මාලිගයේ මුරගල් එක්ක ලාවට සමාන කමක් තියෙනවා. ඒ අනුව මෙය අනුරපුර යුගයේ අවසාන සමයේ කල ආරාම සංකීර්ණයක්ය කියලා අපිට හිතන්නට හැකියි.අ නෙක් පසින්පුරාවස්ථු රැසක් තවමත් හොදින් ආරක්ශා වී තිබෙනඅ ාකාරය බැලූ විට මෙය අනුරපුර යුගයේ අවසාන භාගයේ විහාර කර්මාන්තයක් කියලා තමයි අපිට හිතුනේ.

 මේ තියෙන්නේ චෛත්‍ය වහන්සේ. මේ චෛත්‍යය හැම එකක්ම අද තියෙනවා වගේ බෙල් හැඩේට සුදුපාටට බැබලි බැබලි තිබුනාය කියාල හිතන්න අමාරුයි. ඒ කාලේ  චෛත්‍ය වල හැඩය සැකැස්ම පවා මොන විදියට තිබුනාද කියලා අපිට කරන්න පුලුවන් නිගමනයක් විතරයි.

 විජයාරාම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය අනුරාධපුර නගරයෙන් ටිකක් ඈත තියෙන්නේ. අපිටත් මේ තැන ගැන විස්තර කිව්වේ ගල්පාලම බලන්න ගියාම එතන හිටපු අයෙක්. ඒ ළගපාත ගල්පාලම ලග තිබුන කිරිබත්වෙහෙර හොද තැනක්ද එතන බලන්න දේවල් තියේද කියලා ඇහුවාම අයෙක් කිව්වේ එතන්ට වඩා විජයාරාමේ නටඹුන් සුපිරී.කියලා. විජයාරාමෙ කියන්නේ ටිකක් ස්ටඩි කරන්න ඕනි තැනක්.
මෙ පුරාවිද්‍යා ස්ථානයේ තඹපතක් සොයාගෙන තියෙන්නේ නිධන් හොරුන් විසින් සාරන ලද පස්ගොඩක තිබිලා. ඒ තඹපතේ එදා එච් සී පී බෙල් මහත්තයාගේ කාලේ සොයාගත්තා වගේ තඹපතක් සොයාගෙන තිබුනා 2015 වර්ශයේදී. ඒ තඹපත අනුව මෙතැන මහායාන අදහස් තිබුන තැනක් බවට පිලිගැනීම් තියෙනවා. මකර තොරන් කැටයම් ආදියෙත් මහායාන ගති ලක්ශන තියෙන බව තමයි විශ්වාස කෙරෙන්නේ. කුලතුංග කියෙන ආචාර්යතුමා කියපු විදියට මේ ආරාම සංකීර්ණයේ පිවිසුම තියෙන්නේ අභයගිරිය දෙසට. මහාවිහාරය  තිබුනා යැය ිසැලකෙන මූලික පූජා භූමියට දුරින් අභයගිරිය ආසන්නයේ තමයි මේ විජයාරාමය තියෙන්නේ. ප්‍රසිද්ධ නටඹුන් තියෙන තැන් එක්ක බැලුවම මදක් ඈතින් තමයි මේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය තියෙන්නේ.

පුරාවිද්‍යාව විශයක් විදියට හිතුවාම මේ නටඹුන් අයිති ක්‍රි.ව 8-11 කාලයට අනුව විදෙස් රටවල අපිට ආසන්න ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, සියම් රට , රාමඥ්ඤ දේශය ආදි රටවල නටඹුන් එක්ක මේ අපේ නටඹුන් ස්ථානයේ සමානකම් මොනාවද කියලා හොයන්න පුලුවන්නම් වටිනවා. මොකද මේ කාලේ වගේම ඒ කාලෙත් ලෝකයේ රටවල් එකිනෙක සම්බන්ධයි. එතකොට ඒ තැන්වල තියෙන පුරාවස්තු සහ අපේ ඒවා අතර සහසම්බන්දතා තියේනම් ඒවා සොයාල බලලා ඉතිහාසයේ හිදැස් සම්පූර්ණ කරගන්න අපිට අවස්තාවක ්ලැබෙනවා.


අනුරාධපුරයේ යන හැම වෙලාවකම අපි මහ නඩයක් රුවන්වැලි සෑහේ බසවක්කුලම වැවේ, සිරිමා බෝදියේ යනවා. ඒත් ටිකක් වෙනස් විදියේ නටඹුන් ස්ථාන රැසක් මේ අනුරාධපුරය ආසන්නයේ තියෙනවා.ඒවා ගැන අධ්‍යනය කරන එක ඒවා බලන්න යන එක හැකිනම් ඒ පුරාවිද්‍යා අංශ වලින් තොරතුරු අහලා බලන එක වටිනවා. මේ වගේ  ආරාම සංකීර්ණ කියලා හොදටම පේන්න තියෙන තැන් වල වැදගත්කම අද හොයාගන්න වෙලා තියෙන්නේ නිධන් හොරුන්ගේ පස් ගොඩවල් මතින්. අපේ ඇත්තෝ ඉතිහාසය ආගම ජාතිය කිව්වොත් මරාගන්න යනවා. ඒත් නිසි ආකාරෙන් බැලුවේ නැතොත් ් තැන් වල නිධන් හාරලා විනාස කරනවා.

මේ ස්ථානවල කවුරුහරි මුස්ලිම් ඇත්තෙක් හෝ දෙමල ඇත්තෙක් නැගලා පොටෝ එකක් ගැහුව නම් ඔන්න මෙතනත් නැතිවුනා විනාසවුනා කෙලවුනා ය කියලා සෝසල් මීඩියා කලම්බාවි ඒ නිවුස් එක. ඒත් මේ තැන් නිකම්ම තියෙනකොට කාගෙවත් හව්හරණක් නැහැ. අපේ ප්‍රකට තැන ්වගේම අප්‍රකට පුරාවිද්‍යා ස්ථාන ගැනත් අපි අවධානේ දෙන්න ඕනා. ඒ තැන්වල හාස්කම් නැතත් අපේ පොඩි උන් එක්ක ගිහින් ඒ තැන් බලන්නට කියන්නට ඕනා. ජාතිය ආගම ගැන වරු ගනන් දෙසාබාන රූපවාහිනී සාකච්චාවකට නෙරවගෙන නිදි කිරනවාට වඩා මේ වගේ තැනක් බැලුවාම ඇත්තටම අපේ මුතුන් මිත්තන්ගේ වැඩ කිඩ ගැන පොඩි කික් එකක් ඇගට එනවා.

මේ පහල ඇති මගේ වීඩියෝ එක. වීඩියෝ කලාව මට ටිකක් ආගන්තුකයි. ඒත් තැනක් ගැන විස්තර කරද්දි වීඩියෝ දත්ත වැදගත්. ඉතින් ඔයාල ඒකත් හැකිනම් බලලා අඩුපාඩු පෙන්නලා දේවිය කියලා හිතනවා. ඒ වගේම පොඩි හරි දෙයක් අලුතින් දැනගත්තානම් මේ පෝස්ටුව පේස්බුක් එකේ එහෙම සෙයාකරන්නත් අමතක කරන්න එපා. අපි තාම පරණ මිනිස්සු. තොරන් සයිට් වල වගේ ඇඩ් නෑ, අරක බලන්න මේක බලන්න මෙතන ඔබන්න කියල ලිංක් ඔබ්බල නැහැ,  මහා නිවුස් චැනල් වල වගේ බූස්ට් කරන්න සල්ලි නෑ. ඉතින් ඔහෙලා සෙයාකරන ටිකකින් තමයි අපේ බ්ලොග් වල හිට් රේට්ටුව රදා පවතින්නේ.

Wednesday, February 6, 2019

විජයබා මාලිගය Grand Palace Of King Vijayabahu


වැස්සේම බයිසිකලයෙන්

අපි අනුරාධපුරයේ බයිසිකල් ගමන යොදාගත් දවසේ වැස්සා. වැස්සා කියන්නේ අම්බානකට වැහල තව ටිකක් වැස්සේ නැහැ. ලා පොදක් වගේ ගියා. ඒත් ඉතින් බයිසිකලේ ඒ පොදට අහුවුනාම සැරට තෙමුනා. අපි ගල්පාලම බලන්න ගිහින් අවසානෙටම තැනක් විදියට බැලුවේ විජයබා මාලිගාව. එතැන ලස්සන මාලිගාවක් තිබුනා කියලා හිතන්නපුලුවන් සලකුනු තියෙනවා. ඒ වගේම පැරණි යුගයේදී එතැන බොහොම සාර සොබාවට තිබුන තැනක් බව තියනෙ නටඹුන් ගොඩ බැලුවාම උනත් පේනවා.

කොහෙද විජයබා මෙහේ

විජයබාහු රජතුමා නමින් නටඹුන් රටපුරාම තියෙනවා. ඒ වගේම පොලොන්නරුව රාජධානියක් කරගන්නෙත් විජයබා රජතුමාම තමයි. රාජධානි මාරුවීමේ ෆැෂන් එකේ මුල්ම සාමාජිකයෙක් තමයි විජයබා කිං තුමා. මේ කිං බුවා රට වටේම හැංගිලා හිටියා. ඒම ඉදියේ රජ වෙන එක හිතේ තියාගෙන. මේ විජයබාහු රජ කල සමය ලංකාව චෝල සෙට් එකකට යටත් වෙලා තිබුනේ. ඒකට හේතුව විදියට ඉතිහාසඥයෝ ලංකාවේ පාලනය අවුල් සීන් එකක් කියලා තියෙනවා. ඒත් සමස්ථ ඉන්දීය ඉතිහාසය තුල විශාලතම ප්‍රබල රාජධානියක් වුනු චෝල ලාගේ පීක්ම සීසන් එකක තමයි විජයබාහු ට සෙට් වෙන්නේ. එතනදි විජයබාහුට බැහැ ඉන්දියාවේ විශාල පලාතක් යටත් කරගෙන උන්න රාජ රාජ, රාජේන්ද්‍ර වගේ ප්‍රබල චෝලයින් පරද්දන්න.

මේක නිකං හරියට ඉංගිරිසි කාලේ පෘතුගීසින් ලන්දේසින් අපේ රජතුමාට එලවන්න බැරිවුනා වගේ සීන් එකක්. ඔන්න ඉතින් කොණක ඉදන් ගහගෙන හමන්නවාගෙන ගියත් ඊලගට නැව් සෙට් එකකින් එනවා ඉන්දියාවේ ඉදලා මහා සතුරෝ සෙට් එකක්. ඉන් පස්සේ උන්ට ගහන්න ලොවෙත් බැහැ. ඒ විදියට ඉන්දියාවේ අපිට ලංව විශාල චෝල දේශයක් තිබුනාම ඒකට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීම ලේසි නැහැ.ටයිම් ස්ලෝට් බැලුවාම ඇත්තටම විජයබාහුට නැවත ලංකා රාජ්‍යයේ කොඩිය ගහන්න ලැබෙන්නේ ඉන්දියාවේ චෝල රාජ්‍යය ටිකක් ප්‍රබල බවින් අඩු වීමත් එක්කලා තමයි. 


චෝල බුවාල ලංකාව විතරක් නෙමෙයි. ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රාව කෙළවරට පවා චෝල අධිරාජ්‍යය ව්‍යාප්ත කරලා තිබුනා. මේ චෝල මාලිගාව තියෙන්නේ අනුරාධපුරයේ. සමහර විට පොලොන්නරුවේ රජ වෙන්න කලින් හෝ ස්වල්ප කාලයක් හෝ මෙතන විජයබාහු වැඩවාසය කරන්නට ඇති. ඒ වගේම විජයබාහු රජතුමා අභිෂේක කරපු උත්සවය මේ තැන තිබුනාය කියලත් සමහරු විශ්වාස කරනවා. මේ විජයබා මාලිගයතිය්නනේ ගල්පාලම පාරේ. ඉතින් ගල්පාලම රෝඩ් එකේ යද්දි සයිඩ් එකේ තියෙනවා මේ තැන. අනුරාධපුර ටවුමේ ඉදන් කිලෝමීටර 5ක් වත් නැති විජයබා මාලිගය විසිට් එකක් දාලා බලන්න වටින තැනක්. 




Sunday, January 6, 2019

කාශ්මීර හිමාචල් ගමන 10 මනාලි සිට පහලට

 මනාලි අපි හිටිය හෝටලය තිබුනේ පරණ මනාලි දිහා. ඒක කන්දක් උඩ ලස්සන තැනක තිබුනා. අපි ඒකේ ඉදන් පහලට බහින්නටඋවමනා වුනා ටවුමට. පහලට බහින කොට හන්දියේ කඩයක් තියෙනවා. චීන මූන තියෙන පියකරු පෙනුමක් තියෙන ගෑනු ලමයෙක් උන්නා ඒ කඩේ. මම සහ චතුරංග එතනින් බ්‍රෙඩ් ඔම්ලට් දෙකක් ගත්තා උදේ පාතරාසයට. බ්‍රෙඩ් ඔම්ලට් කියන්නේ ලංකාවේ එච්චර නැති කෑමක්.ලොකු කෑමක් නෙමෙයි. බිත්තරයක් ඔම්ලට් කරා සැන්විච් පාන් එකක් අස්සට දැම්මා. ඉන් පස්සෙ ඒක රත්වුන තැටියක් උඩ තිබ්බා. මේක හදනකොට බටර් ටිකකුත් ගානවා පාන් කෑල්ලට. තව ටී එකකුත් ගැහුවා. ඒ පොඩි කඩවල වුනත් කෑම හදන්නේ අපි ගිහින් ඇනවුම ්කලාම. හදලා වරු ගනන් මැස්සෝ වහ වහ තියෙන්නේ නැහැ. ඉතින් අපි ගිහින් කිව්වම විනාඩි පාලහකින් විතර බ්‍රෙඩ් ඔම්ලට් එක ආවා. හිනැහි හිනැහි.
 මේ පිංතුර තියෙන්ේන පිලිවෙලට නම් නෙමෙයි. ඊලගට අපි හිමින් හිමින් පහලට බැස්සා. ඔය අස්සේ කොහොමින් හරි නේරු පාක් එකට ආයෙත් ගියා. නේරු පාක් එක තියෙන්නේ මනාලි හරහා යන ලොකු දොල පාර කිට්ටුව. ඉතින්ඒ වතුර පාර සයිඩ් එකෙන් තියෙන අඩිපාර දිගේ ගමන බොහොම කික් අත්දැකීමක් වුනා. ඒකේ යද්දි ඇලමේ පැත්තේ අනික් පැත්තේ ලස්සනපාක් එක තියෙනවා. 
 මේ ලියන්නේ අගෝස්තු 15 දවස ගැන. මතක ලෙස අගෝස්තු 15 කියන්නේ ඉන්දියාවේ නැෂනල් දවස. ඉන්දියාවේ නිදහස් උත්සවයසමරන්න පොඩි උත්සවයක් තිබුනා මනාලි ටවුමේ. අපි ඒකටත් සහභාගි වුනා. ඒ කිව්වේ ඉතින් එතන තිබුන දේ අපි බලාගෙන ඉදියා.අවසානේ එතන කොඩි ප්‍රෝගැම් එකක් තිබුනා. මම සහ චතුරංග ගිහින් ඒකට රුපියල් කිහිපයක් දැම්මා. ඒ ගමන අපිටත් කොඩියක් පැළදුවා. ටවුන් එක මැද තිබුන ඒ උත්සවය ටිකක් හොදට තිබුනා මතකයි.
 ට්‍රැවලින් වලදි කෑම කඩ හොයද්දි හොද ට්‍රික් එකක් තමයි සෙනග වැඩි තැන් වලට සෙට් වීම. අපේ රුචා සහ අනෙක් සෙට් එක පට්ට කෑම කඩයක්ෙ සායාගෙන තිබුනා. ඒක මනාලි වල තියෙන සුපිරිම කඩයක්. හොද ෆ්රයිඩ් රයිස් එකක් සහ සුපිරිම බියර් එක්ක බඩට දාගත්තා ඒකෙන්. මම බියර් ඉතිහාසේ ගොඩක් බියර් බීල නැහැ. ඒත්ඒ තරම් ස්මූත් බියර් එකක් ගැහුවේ මනාලි වලදි තමයි. එච්චරම තිත්ත අඩු කටුක නැති බියර් එකට බිය් කියන්න පුලුවන්ද මන්දා.ඒත් ඒක පට්ට. ඒකේ කෑමත් හොදයි. අවාසනාවකට මට දැන් මතක නැහැඒ කඩේ නම. 
 ඇත්තටම ඉන්දියාවේ යද්දි හෝ හොද ලාබ රටවල යද්දි ගෙදර අල්මාරියෙන් බාගයක් පුරවාන යන එක තේරුමක් නැහැ. මනාලි ටවුමෙත් රෙදි කඩ තියෙනවා. ආබරණ කඩ තියෙනවා. පොත් පත් කඩ තියෙනවා. ඉතින් එහෙම වෙන්න එපැයි. අපි යන්නේ මිනිස්සු ජීවත් වෙන පලාතක නම්.ඒ පලාතේ ලංකාවට වඩා බඩු මිල ආදිය අඩු නම් අපි මෙහේ ඉදන් ගොඩක්දේ උස්සන් යන්න ඕනි නැහැ. අපි සෙට් එකම ලොකු ලැජෙග්ජ් අරගෙන ගියේ නැහැ ඩිලා විතරක් මහ පෙට්ටියක් වගේ තල්ලු කරන එකක් අරගෙන තමයි බැක්පැක්ටුවරට ආවේ. ඩිලා ඉතින් ඉතාලි පුරුද්දට ඒක අරන් එන්නට ඇති. 
 මනාලි විදිය කියනවා නම් ටිකක් නුවරඑළිය වගේ. ඒත් නුවර එළියට වඩා ගොඩක් ලොකුයි. මේ කදුකර පලාතෙන් එලියට යන්න බස් එකේ වුනත් අපිට පෑ හයක් විතර යනවා. ඒක දීර්ඝ ගමනක්. ඉන්දියාවේ ගිහින් ඔන්න මනාලි යන්න ඉන්නවා නම් ලොකු අමාරුවක් නැහැ. යන්න දිල්ලියට. ගිහන් කැෂ්මිර් ගේට් කියන තැන තියෙනවා රෑ බස්. රෑ බස් එකක නැග්ගම උදේ වෙද්දි මනාලි. ඉන් පස්සේ ටිකක් ඇවිදලා හෝ නැතිනම් බුකින් එකෙන් හරි කාමරයක් ඕඩර් කරගන්නයි තියෙන්නේ.
 මනාලි වල පාක් කිහිපයක් තියෙනවා. අපි ගියේ නේරු පාක් එකට. චිල්රන් පාක් එකකුත් තිබුනා ඒකත් පෙනුන හැටියට ගැම්ම. මේ තියෙන ජාතියේ පාක් වල තියෙන්නේ මහා විසාල රූස්ස පයිනස් ගස්. ඒවා හිම තියෙන රටවලදි ලංකාවට වඩා වෙනස්වට දාර බේරිලා තියෙනවා වෙන්නට ඕනා. දඩ බඩාස් ගාලා ගිහින් ඔන්න මනාලි ආවා කියලා සිග්නේචර් එක ගහලා එන්න යනවාට වඩා මේ පැතිවල ඇවිත් සතියක් විතර ඉදලා ඇක්ටිවිටි ටිකක් ෆාලෝ කරලා කන්දක් දෙකක් නැගලා මිනිස් ්ජීවතේ බලාගන්න පුලුවන් නම් වටිනවා. ්ත් ඉතින් අපිට නිවාඩු නැහ. අපි ගිය කාලේ වැස්ස. අපිටත් වැස්සපාත් වුනා.ලොකු කරදරයක් නම් වුනේ නැහැ අපිට වැස්සෙන්. 
 බස් පිටත් වෙන්නේ හවස. බස් නැවතුම් පොලක් ප්‍රධාන ටවුමේත තියේ. ඒත් දුර යන බස් නවත්වන්නේ පහල තියෙන ලොකු තැනක. හම්බේ සැප බස් තියෙන්නේ එහේ. ලංකාවෙ ්ඒ වෙද්දි මතක ලෙසට වැඩිය සැප බස් හයිවේ වලට ඇවිත් තිබුනෙත් නැහැ. පබ්ලික් ට්‍රාන්ස්පෝට් වලට ඉන්දියාවේ දුර යනවා නම් සැප බස් වල ආසන ඇනවුම් කරලා යන්න පුුලුවන්. ඉන්දියාවෙම හදන ලේලන්ඩ් ටාටා වගේ සැප බස් වගේම වොල්වෝ, මර්සිදිස් වගේ බසුත් තියෙනවා ඉන්දියාවේ පබ්ලික් ට්‍රාන්ස්පොට් වලට.
 ආ තව පොඩ්ඩෙන් කියන්න මතක නැතිවෙනවා. අපි ගියා හඩිම්බා දේවාලෙට. හඩිම්බා දේවාලය ඇතුලු දේවාල කිහිපයක් ඉන්දීය ජාතිකයින් අතර ජනප්‍රියයි. ඔවුන් ගිහින් ඒ තැන්වල වන්දනාමාන කටයුතු කරනවා. ලංකාවේ පන්සල් වගේ එකේක වයස් වල එක එකජාතියේ කට්ටිය ඇවිල්ලා තිබුනා දේවාලෙට. ඒ දේවාල වැදීම මම හිතන්නේ එහේ නිවාඩු දවසට සාමාන්‍ය ජනයා කරන දෙයක් වෙන්නට ඕනා.
 අපි දේවාලෙට ගිහින් ඒ අවට කැරකුනා. ඒ කැරකෙද්දි ඒ දේවාලට ආසන්නවම ඇක්ටිවිටි කිහිපයක් තිබුනා දැක්කා. මහ විසාල අර හිම තියෙන පලාත් වල ඉන්න හරක් ජාතියේ එකෙක් උන්නා. දැන් මට උනගේ නම මතක නැහැ නේ..බයිසන් ද මන්දා. අර ලොකු විසාල හිම හරක් ජාතිය. මේ හිම හරක් දැක්කම ටිකක් සැර පාටයි. ඒත් හීල ඇති. බඩු අදින්නසහ සමහර තැන්වල පොඩි උන් පිටඋඩ තියාන යන්න මේ හරක් ගන්නවා.
 ඇදහිලි නම් ඉන්දියාව ඉන්දියාව නම් ඇදහිලි කියලා කතාවක් තියෙනවා. ඉතින් මේ තියෙන්නේ හරක් අං වගයක් ගහක ගැටගහලා. මේක මේ චර්ම රෝගයකට ගට ගැහිලා නෙමෙයි. මේ ත් මොනවාහරි ඇදහීමක්. මේ ආසන්නයේ තව දුනු විදීම වේග ක්‍රීඩාවන් පුරුදු වෙන තැනුත් තිබුනා. අපි ගිය වෙලාවේ නම් ලොකු සෙනගක් හිටියේ නැහැ ඒත් මේ තැන් වලට වෙන දවස්වලට සෙනග එනවා ඇති.
 අපි දිල්ලි බලා බහින්න ඉදිය බස් එකේ ලැගේජ් වලට තව ගානක් ගන්නවා. ඉතින් හද්දෙයියනේ අපි දන්නවය ඕක. ඕ ගැනත් පොඩි කතාවක් ගියා අපිබස් කාරයා එක්ක. ලැගේජ් ටික පටවලා මුන් ඒවා සයිඩ්කරනවා. ඉන් පස්සේ තමයි උනගේ බිස්නස් එක. මගින් ඇපල් දොඩම් වගේ මේ පලාතේ හැදෙන පලතුරු ආදිය පටවාගන්නවා.
 ඇපල් නම් ඕසෙට. තේරුන පොඩි සයිස් ඇපල් අපේ ගමේ පොලේ අඹ කාලේ ට අඹ තියෙනවා වගේ ගොඩ ගහල විකුනනවා. ඒ ඇපල් පිටි ගතියත් එක්ක රසයි. ඒත් පොඩියි. මෙ ්කදු පලාත් වල සීතල කාලගුණය එක්ක ඇපල් හැදෙනවා ලෙසට. මග දිගට අපි ඇපල් වතු තියෙනවා දැක්කා. ඒ වගේම රට එලෝලු ජාති එහෙම්ත සරුවට හැදෙනවා මේ පැතිවල.
 බස් එකට නැගලා පැයක් දෙකක් ගියාම ඔන්න ඉතින් රෑ වුනා. අපිට වට පිට බලාගන්න විදියක් නැහැ කරුවලයි නෙ . මේ බස් ලොකුවට වාත නැහැ. ඉදලාම පැයක් දෙකක් ගිහින් ඔන්න එක තැනකින් නවත්තලා කෑල්ලක් දෙකක් පටවාගන්නවා. ඒ ඇර ලොකු කරදරයක් නැහැ.
 අපි දිල්ලි ආවේ ඊලග දවසේ උදේ. මේ ගමන කෝච්චියෙන් යනෝ නම් මගදි චාන්දිගර් හරි ඒ වගේ තැනකින් කැඩෙන්නට ඕනි. ඊට වඩා ලේසියි හැබැයි කෙලින්ම දිල්ලියෙන් සැප බස් එකක යන එක.
 කලින් පෝස්ට් එකක යාලුවෙක් කියලා තිබුනා මේ ටිප් එක පුරාවට මේක ලියවෙන්නේ නෙගටිව් මයින්ඩ් සෙට් එකකින්ය හැම එකක්ම අරක නැහැය මේක නැහැය කියලා තමාය ලියන්නේ කියලා.ඒකතාව ඇත්ත. ඒත් ටුවර් කියනේන අත්දැකීම්. රෙන්න පුකහෝදගන්න අයිස්වතුර සෙට්වුන සීතල හිම කාන්තාරෙ මැද ටකරම් මඩුව මටනම් මතකහිටින පට්ට අත්දැකීමක්. ගොන්ඩෝලා කාර් පදින්න සිරිනගර් වලපයින් යන ටිකට එල්ලි එල්ලි කාක්කෝ වගේ ටුවර් පොරවල් පස්සෙන් ආපු එකත් අත්දැකීමක්. ඒ වගේ අමිහිරි කටුක අත්දැකීම් කියන්නෙත් එක්තරා සැර චූන් එකක් තියෙන වැඩක්.. 

ඇත්තටම සැපට කාල බිල උකල නිදාගන්න නම් ලංකාවෙ හොද හෝටලයකට ගියානම් හරි. දවස් දෙක තුනක පැකේජ් එකක් ගහන් ගියාම හොදට සැප විදලා නාලා කාලා ඉදලා එන්න පුලුවන්. කදුකර මනාලිය ලස්සනයි. අමුතුයි. අලුත්..ඒ හැම දෙයක්ම වචනයෙන් කියන්න අමාරුයි. අපිට මතක් වෙන්නේ අපිට මතක තියෙන්නේ ගිහින් ගනිපු අත්දැකීම් විතරයි.
අපි දිල්ලියේ ඉදලාගමන පටන් ගත්තාට ඇත්ත දිල්ලිය බලාගත්තේ දෙවනි පාර. මම ලංකාවේ කොළඹ හැර තවමත් ගිහින් තියෙන ලොකුම නගරය තමයි දිල්ලිය. දිල්ලියේ සිටි එක පිලිවෙලයි. කොළඹට වඩා දිල්ලිය පහසුයි. මට එක දවසට ෂොපින් ඒරියා 5ක ෂොපින් කරන්න පුලුවන් වුනා දිල්ලියේදි. ඉතින් අපි ඔබල බලන්න ඕනි නැහැ ඊලග දිල්ලි විස්තරෙන් ඒ ටික බලාගනිමු නේද? 

පහල තියෙනවා වීඩියෝව. ඒ වීඩියෝවෙ තියෙනවා මනාලි වල මගේ සහ යාලුවගේ සපත්තු පොලිශ් කරන්න ආපු දරුවෝ දෙන්නෙක් කුත්. සමහර විට මයිනර්ස්ලා ඉන්න නිසා යූ බටෙන් ඒක අයින් කරයිද දන් නෑ..

Wednesday, January 2, 2019

බොරු කරඩුවට එහා ගිය ගින්දර දොළුකන්ද

දොළුකන්ද කියන්නේ ජනප්‍රිය තැනක්. දොළුකන්ද කාලයක් කරඩුවක් නිසා ගොඩක් ජනප්‍රිය වුනා. ඒ් ජනප්‍රිය කාෙල් ෙදාළුකන්ෙද් යනවා කියන්ෙන් ෙලාකු වන්දනා ගමනක්. කට්ටිය ලෑස්ති ෙවලා ෙලාකු බස් අරන් ගිය ෙදාළුකන්ෙද් ගමන සමහරුන්ට මතකත් අැති. උපාසකම්මලට ඒ් කාෙල් ෙදාළකන්දට වඩා ෙදයක් තිබුෙන් නැහ. කාෙලත් ඒක්ක තත්වය ෙවනස් වුනා. ෙදාළුකන්ද දැන් කට්ටියට අමතක ෙවලා ගිහින්. ඒ්ත් ඉදලා හිටලා කන්ද නගින්න යන පිරිසක් ෙදාළුකන්ෙද් ඉන්නවා. අපිත් ගියා කන්ද නගින්න අපි බලමු ගමන් විස්තෙර්


පටන් ගැන්ම
ෙදාළුකන්ද තිෙයන්ෙන් කුරුණැගල කුරුණෑගල ඉදනුත් කිෙලා්මීටර 20කට වඩා දුර . ඉබ්බාගමුවට කිට්ටුව. පාන්දරම අපි ෙකාළඹ ඉදන් ඉබ්බාගමු යන්න ෙසට් වුනා. ඉබ්බාගමු යන්න කලින් අපි ෙකාළඹ ඉදන් කුරුණැගලට යන්නට ඔ්නි. තුවාන් සහ ඔනල්ට උෙද් පාන්දර උදයෙද්විය අල්ලගන්න පුලුවන් වුනා. උදයෙද්වී කියන්ෙන් මඩකලපු යන ෙකා්ච්චිය. පාන්දර 6ට විතර පිටත්ෙවන උදයෙද්වී 8 විතර ෙවද්දි කුරුණැගලට ලගා වෙනවා. මට උදයෙද්වී මිස් වුනා. මම ඒ් පාර 6.30ට ෙකාටුෙවන් යන යාල් ෙද්වියට ෙසට් වුනා. යාල් ෙද්විය සාමාන්‍යෙයන් සිග්නල් ෙක්ස් නිසා ටිකක් වැඩිපුර ෙවලාවක් ගන්නවා. ෙකාෙහාම වුනත් කට්ටිය 8.30 9.00 ෙවද්දි කුරුණෑගල ස්ෙට්ශමට අාවා.



තුවාන් ස්මයිල් උදේම පාතරාසයට ගන්න හොද කිරිබතක්ගෙනල්ල තිබුනා. ස්ටේශමට වෙලා කිරිබත ගිල්ලා. අපරාදෙ ටිකක් ඉතුරු වෙල අහකත් දැම්මා. ඉන් පස්සේ තිබුනේ ටවුමට යන්න. කුරුණැගල ඉස්ටේෂමේ ඉදන් ටවුමට දුරයි. ටවුමට ගිහින් ඊලගට අපිට තිබුනේ ඉබ්බාගමුවට යන්න. අහවල් බස්සෙකේය ඉබ්බාගමුවට යන්නේ කියලා කියන්න බැහැ බස් ගොඩක් යනවා. ඔන්න ඉබ්බාගමුවටත් ගිහින් අපි ඉන් පස්සේ අවශ්‍ය කලමනා ආදිය ටික ගත්තා. මී කලින් සවාරිවලදි අපි උයන්න සෙට් වෙලා ගියත් උයන්න කම්මැලි කම නිසා වැඩේ මග ඇරෙනවා. ඒ නිසා ලේසියෙන් උයන්න පුලුවන් නූඩ්ල්ස් ටික්ක සහ තව බිස්කට් අනම් මනම් ගත්තා. ඉන්පස්සේ ඉබ්බාගමුවෙන්ම එදා දවල්ට කෑමත් ගත්තා. එතකොට මම හිතන්නේ දවල් 10-11 වගේ ඇති.


ඉබ්බාගමුව හන්දියෙන් තියෙනවා මඩගල්ල පොතානගම බස්. ඒවගේ බස් එකක නැගලා ගිහින් නැලවහන්දියෙන් බැහැලා හකිරිල්ල වැව ගාවට තමයි යන්න තියෙන්නේ. අපි ඒ විදියටම මඩගල්ල බස් එකේ බඩු ටිකත් අරන් නැගලා නැලව හන්දියෙන් බැහැල ත්‍රීවිල් එකකින් හුකරිල්ලේ වැව ගාවට ගියා. ඒ වැවගාව ඉන්නවා අංකල් බුවෙක්. එයා තමයි අපිව ගයිඩ් කලේ. අංකල් බුවා එදා ගඩොල් පෝරම් පොඩියක් ගහගෙන. පොඩි ගඩොල්පෝරම අවුලුවන්න තමයි ඉදාල තියෙන්නේ. අපි කලින් කියලා තිබුන නිසා ගමනට සෙට් වුනා.


වැවේ කතාව


හකිරිල්ලේ වැව කියන්නේ ලොකු අපරාධයක්. එතැන ඉස්සර කාලේ තිබිලා තියෙන්නේ හොද උල්පතක්. ඒ ගමන ඒ උල්පත වහලා කදු වැටිය එක පැත්තකින් තියෙන්නත් අනික් පැත්තෙන් බැම්මකුත් ගහලා ලොකු මැටිවලක් සයිස් වැව් කෑල්ලක් හදලා ිතයෙනවා. ඉස්සර තිබුන උල්පතම තිබුන නම් මීට වඩා පොරෝජන් කියලා තමයි අපි එක්ක ගියිඩ් උන්නැහේ කිව්වේ.



ඉහලට නැගීම
මුල හරිය ඇත්තටම අමාරුයි. ටිකක් අමාරුවෙන් අපි ගමන පටන් ගත්තා. නැග්මම තමයි තියෙන්නේ. නැගලා නැගලා ඔන්න පැයක් විතර ගියාම වීව් පොයින්ට් එකකට සේන්දු වුනා. වීව් පොයින්ට් එකට ආවම නිවන් දැක්ක වගේ. වීව් පොයින් එකට යන පාර පොඩ්ඩක් අවධානම්. වීව් පොයින්ට් එක ආසන්නම හරියේ ටිකක් පරිස්සෙමෙන් යන්නට ඕනා.


දවල් කෑම


එතනින් ඒක බලලා ඉවර වෙලා අපි තව උඩට යන්න ගත්තා. උඩ හරියේ තවත් කාන්ඩයක් ඉන්නවා ඇහුනා. කට්ටියක් තින්ත ගාගෙන ගිහින් තියනවාත් දැක්කා. ඉතිං අපි උඩට ගිහින් ලොකු පොකුනු දෙකක් වගේ ගල් තලාවක් තියෙන තැනක නැවතුනා. ඒ පොකුනු තියෙන තැන ඉදන් අපි බත් කෑවා. එතනදි අපිට තවත් කාන්ඩයක් මුන ගැහුනා. කොල්ලෝ කෙල්ලෝ එක්ක ආපු කාන්ඩයක්. ඒ ගොල්ලා අපි ආපු පාරෙ නෙවෙයේ ඇවිල්ල තිබුනේ. ඒ වතුර නම් කලු පාටයි. අපි බොන්න වතුර ඇති පදන් ගෙනල්ල තිබුනේ. ඒ නිසා කිසි අවුලක් නැතුව කෑම ටික කාල ඉවර වෙල ගමන පටන් ගත්තා. දැන් ඉතින් ඩිංග ඩිංග හවස් වේගෙන තමයි එන්නේ.



කන්ද උඩ. කන්ද උඩ තියෙන්නේ ගල් තලාවක්. ඒක ලස්සන මනරම් ගල් තලාවක්.


නටඹුන් කෑලි
මේ දොළුකන්ද උඩ එක්තරා කාලෙකදි කවරුහරි රජ කෙනෙක් ලොකු බලකොටුවක් හදලා තියෙනවා. තැනින් තැන ගල් බැමි ආදිය තියෙනවා. ඒ වගේම ගල් කනු සහ වැසිකිලි කියලා හිතන්න පුලුවන් ගල් වල කානු කපපු තැන් තියෙනවා. පේන විදිය අනුව ආරක්ශක බලකොටුවක් විදියට පාව්චිචි උනු තැනක් වෙන්නට ඇති. මේ පුරාවස්තු මොන කාලේට අයිතිද කියලා හරියටම හොයාගෙන නැහැ. ගොඩක් අය කියන විදියට නම් වලගම්බා රජතුමාගේ කාලේ පුරාවස්තු තමයි වෙම්.. පුරාවස්ථු තියෙන එක තැනක් දෙපැත්තකින් කදු දෙකකින් වටවුනු ආරක්ශා සහිත තැනක්. මේ තැනට පිවිසෙන්න මොන පැත්තකින් වුනත් අමාරුයි. සමහර විට මුර කාවල් දාලා ඈත මුර කපොලු තියාගෙන මේ තැන ආරක්ශක ස්ථානයක් විදියට පුරාණ රජවරු පාවිච්චි කරන්නට ඇති.


නිධන් හොරු
මේ නටමුන් ආදිය ගවේශනය නොකලට නිධන් හොරු නම් හොදට හාරල තිබුනා. ගල් කනු දෙක තුනක් තියෙන හැම තැනම මහා සිදුරු තියෙනවා ලිං වගේ නිධන් හොයලා. සමහර ගල් තලා ගල්බෝර දාලා පුපුරුවලා තිබුනා. ඒ ගල් උඩ තියෙන්නැති කැටයම් සහවෙනත් සලකුනු. ඒ කිසිවක් නැති වෙන්නම සොට් එක දීල තියෙනවා. නිධන් නම් මේවයේ තිබුනද තියෙනවද දන් නැහැ. ඒත් අමාරුවෙන් ගිහින් බලන්න වටින හොද පුරාවස්තු ටිකක් වනයට යටවෙලා විතරක් නෙමෙයි නිධන් හොරු හැම වටින දේම අරන් ගිහින් ගල් කනු කෑලි ටිකක් විතර තැනින් තැන විසිරිල තියෙනවා.


ගල් තලාව.


අපි රෑ නවතින්න තමයි ගියේ. අපි දැන් නටඹුනුත් බලලා අපි ඊලග දවසේ බහින්න ඕනි පැත්ත පෙන්වන්න අපේ ගයිඩ් අයියා ගියා. මේ ගල් තලාව උඩ කදුමුදුනට බොහොම ඈත පේනවා. මේ වියලි කලාපයේ කදු වල තියෙන විශේෂ ආතල් එකක් තමයි කන්ද මුදුනට නැග්ගම සබ්බ සකලමනාවම පේනවා. හොද දුරදක්නයක් තිබුනොත් ඈත කුරුමිනිඅඩු වගේ ගෙවල් වල ඉන්න ගෑනු ත්පේන්න තරමට පැහැදිලිව පේනවා. කුඹුරු වතුපිටි පොල් වතු ගානට දසමෙට පේනවා. ඒ දර්ශනය හරියට අපිද්‍රෝනයක් යූස් කරලා පොටෝ ගත්තා වගේ ආතල් එකක් ලැබෙනවා.


ඉතින් මේ නටඹුන් බලලා පිවිසුන විශාල ගල්තලාවේ සයිඩ් එකෙන් යන්න කියලා අපිට ඊලග දවසේ බහින පාර පෙන්වලා අහක්වෙලා අපිට නවතින්න තියෙන ගුහා බලන්නට යන්න පිටත් වුනා. එතකොට අපිට මෙතෙක් වේලා මග සලකුනු කරමින් ගිය සෙට් එක හමු වුනා. ඔවුන් බාලද්ක්ශයින් කුඩා කන්ඩායමක්වෙන්නට ඕනි. කහපාට තින්ත එකකින් අපිලිවෙලට ඉරි ඇදගෙන යනවා. අපිලිවෙලට වුනත් ඉරි ගහන් යන එක නම් වටිනවා. නැත්නම් මේ කැලේ හරි අමාරුයි පාරක් හොයාගන්න නොදන්න කෙනෙක්ට. එතැන කන්ඩායම් දෙකක් හිටියා. ඒ ගොල්ලා එදාම රෑ බහින්න ඇති පහලට. අපි ඉතිං රෑ නවතින්න තැනට ගියා.



භාවනා කුටි අංක එක
මේ භාවනා කුටි බොහොම හොදට තියෙනවා. ඉතාම මෑතකදිත් ඒ භාවනා කුටි ස්වාමින් වහන්සේලා භාවිතා කරලා තියෙනවා. මුලින් ගිය කුටියේ ස්වාමින් වහන්සේ නමක් මලමිනියක් පවා ගෙනවිත් තියාගෙන භාවනා කරමින් ඉයදලා තියෙනවාලු. සුදු ජාතික හාමුරුදුවෙරුත් ඉදලාම එනවා කියලා අපිට ගයිඩ් උන්නැහේ කිව්වේ. දවසට එක වේලක් විතරක් ඈත දුර පිණඩපාතේ වැඩලා ගන්න දානේ වලදලා ලගපාත තියෙන දොල පාරකින් යාන්තමට පැන් පහසුව සලසාගෙන. බොන වතුර ටිකක් විතරක් තියාගෙන පොඩ් ලිප් කෑල්ලක තේ වතුර ටිකක් ගිලන්පස ටිකක් උනුකරගෙන හාමුදුරුවරු වාසය කරනවා.


මේ භාවනා කුටි පෞරාණික ඒවා නෙමෙයි. මෑත කාලීනව ඒවා සිමෙන්තියෙන් සකස් කරලා තියෙනවා. ඒ කොහොම වුනත් වනාන්තරයේ ගියොත් සාමානයයෙන් නොපෙනන ගල් කුලක තමයි මේ භාවනා කුටි පිහිටලා තිබුනේ.


චෛත්‍යය


එපි ඒ මුලින් බලපු භාවනා කුටියේ ඉදලා තව පැය බාගයක් විතර ඇවිදන් ගියාම තමයි දෙවනි භාවනා කුටිය හෙවත් විශාල එක හමු වන්නේ. අපි එදා රෑ නවතින්න නියම වෙලා තිබුනේ ඒ දෙවන භාවනා කුටියේ. දෙවන භාවනා කුටිය තියෙන්නේ ඇත්තටම වචන වලින් විස්තර කරන්න තරම් බැරි ලස්සනම තැනක. මහා ප්‍රපාතයේ තිබෙන ගල් කුලක පැල්මක් තියෙනවා. ඒ පැල්ම මිනිහෙක්ට නැගිටලා ඉන්නතරම් විශාලයි. මේ ප්‍රපාතයේ උඩම හරියෙ තියෙන පැල්මේ තමිය හාමුරුදුවෝ කුටිය හදාගෙන උන්නේ. ඒතැනට ලගාවෙන්නත් ඉස්සර අපහසු වෙන්න ඇති. දැන්න්ම ලොකු අපහසුවක් නැහැ.



මේ නවතින තැනටත් උඩින් ලස්සන චෛත්‍යයක නටඹුන් තියෙනවා.දොළුකන්ද අපිට පේන සීමාවේ තිබුන උසම තැන මේ චෛත්‍යය පිහිටලා තියෙනවා. දැන් නම් තියෙන්නේ පස් ගොඩක් විතරයි. ගල් තලාවක නටමුන් වී ගිය මේ චෛත්‍යයට ගැඩොල් ගෙනිච්ච හැටිත් පුදුමයි.ඒ ලගපාත ගැඩොල් නැැහ. පුරාණ මිනිසුන් පයින්ම මේ දුර තරණය කරලා ගඩොල් සිමෙන්ති අරන් යන්නට ඇති. අද නම් කියන්න දුකයි. මේ චෛත්‍යය පුපුරුවලා හිල් කරලා තියෙන්නේ. ඒ නටමුන් අපි එක්ක ගිය වැඩිහිටි කෙනා කිව්ව විදියට ඉස්සර එයා දන්න කාලේ හොදට තිබිලා තියෙනවා. චෛත්‍යය වදින පුදන මලුව පවා නිදන් හොරු පුපුරුවලා ගල් බෝර දාලා.


අපි නැවතිලා ඉන්න කුටියට ඉස්සරහ ටිකක් ලගපාතම ලස්සන ගල් තලාවකුත් තිබුනා.ඒ ගල් තලාව මදක් ඉදිරියට නෙරා ගිහින් තිබුන නිසා ඈත තිබෙන ගම්මාන ආදිය අංශක 270කටත් වඩා කෝණයකින් දිස්වුනා. අපි නිදාගන්නට කුටියටත් බොහොම ලස්සනට පැල්ම අතරින් පහල ඇති ගහකොල සහ ගම්මානපේනවා.


ගයිඩ් සමු ගැනීම
අපිට මේ තැන් හොයාගන්න ලේසියෙන් බැහැ ගයිඩ් තුමා හිටියේ නැත්නම්. අපි සල්ලි දුන්නම ඇත්තටම ගයිඩ් බුවා එපාමය කියලා කිව්වා. ඒ ගමන අපි කොහොමහරි මිනිහට රුපියල් තුන්දාහක් දුන්නා. අපි පටන් ගත්තේ උදේ මේ සල්ලිදෙන වෙලාව වෙද්දි හැන්දෑවේ හතට කිට්ටු ඇති. ඉතින් මේ ගයිඩ් අයියා හෝ අංකල් අපි ට බලන්න තියෙන හැම තැනම වගේ එක්කරන් ගියා. නටමුන් සහ ගල්තලාව සහ භූමි දර්ශන හැම එකක්ම වගේ පෙන්නුව. ඒ විතරක් නෙමෙයි දුම්මල ගස්, වෙනත් වටිනබෙහෙත් පැල ගැන සහ දොළුකන්ද ගැන තියෙන පුරාවස්තු ගැනත් අපිව දැනුවත් කලා මේ ගයිඩ් අයියා. මිනිහ ඇත්තටම පාර දන්නවා. විස්තර දන්නවා.


රෑ නැවතීම


උදේ ඉදලා පයින්ම ගාටලා ගාටලා අමාරුයි. අපි ටිකක් ඇලවෙන්න ගත්තා බිස්කට් සහ වතුර ටිකක් බීලා. මෙන්න ටික වෙලාවකින් අපි නොහිතපු විදියට මහ වැස්සක් ඇද වැටෙන්න ගත්තා. එලියට බැස්ස නම් දොඹ ගෙඩි තරමට වරුසාව. ඒ මදිවට අකුනුත් ගහනවා. ගල් ගෙඩි අස්සේ හිටියට මට නම් බය හිතුනා. බෝස් ගාලා නාය ගියොත් හරි. ගල් දෙක මොනාහරි වෙනසක් වුනොත් හරි අපි ඉවරයි.ඒ මදිවට වහින සද්දේ වතුර වැටෙන සද්දේ තදටම ඇහෙනවා වටෙන්.

රෑ 8-9 වෙද්දිත් වහිනවා. මම ඒ ගමන නාන්න පටන් ගත්තා. මහ රෑ සීතලේ කන්දක් උඩ නාන්න ආමාරුයි.ඒත් නාගත්තම ගමන් විඩාව නැතිවෙලා හොදට සිසිලසක් දැනෙනවා. වැහි වතුර කියන්නේ කෝම සිතලක් ද කියලා කියන්න ඕනින ැහැ නේ. ගල් ගුහාවේ කටරා දිගේ ගලන් එන වතුරට ඔලුව අල්ලලා නෑවා. සබන් ගෑවෙනව අඩු වුනත් සබන් ටිකක් ගෑවා. හැබැයි ඉතින් වැස්ස අතරමැද හුටස් ගාල නැවතුනා නම් බාගෙට නාලා තමයි නිකං ඉන්න වෙන්නේ. කොහෙම නමුත් වැස්ස ඒ වෙලාවේ සැපට තිබුනා. එකපාර අකුණක් ගැහුවම පලාතම පේන්න ගන්නවා.


අපේ කුටියේ ජනේලය විදියට තිබුන විවරය සිවුරු වලින් වහන්නට පුලුවන්. අපි ඒ සිවුරු පහලට දාලා වැහුවා. මේ කුටිය කෝචචර හොදට පිහිටලා තියෙනවාද කිව්වොත් එච්චර ධාරානිපාත වරුසාවක් වැහලත් කුටියට වතුර පාරක් ආවේ නැහැ. එකම එක තැනක් බිත්තිය කෙළවර යාන්තමට පොලව ටිකක් බුරුල් වෙලා තිබුනා. ඒ නැත්තං එලියේ වහින සද්දය හැර සිවුරු වලින් වහගත්තාම හිරිකඩ වත් අපේ ඇගට වදින්නෙ ්නැහැ.


රෑ කෑම
රෑට කන්න උයන්න තමා මුලින්ම ප්ලැන් එක තිබුනේ. ඒත් ඉතින් දර හොයන්න තියා ලිප තිබන තැනට යන්නත් අමාරුයි මේ වරුසාවේ. මේ කුටි වල තේ වතුර උනුකරන පොඩි ලිපක් ඇතිලියක් කාරිය තිබුනේ එලියේ තැනක. එලියේ පොඩි ගල් ගෙඩියක සයිඩ් එකේ ලිප අටවල තිබුනා. ඒ ලිපාගවත් තෙමෙන් නැහැ ලේසියෙන්. ඉතින් ඒ වුන්ත යන්න අමාරු නිසා අපි ජෑම් සහ පාන් ටික කෑවා. ඒ වෙලාවේ ැහටියට දිව බොජුනක්ම වුනාය කියන්න බැහැ. මහන්සිය වැඩි කමට කෑමත් රස නැහැ වගේ.


ස්වාමින් වහන්සේලා ඉන්න ැතනක් නිසා අපි බියර් අරක්කු ගෙනාවේ නැති එක හොදට ගියා. ආගම එක්ක මගේ පෞද්ගලික එකගත්වයක් නැතත් ඒ අය බොන්නේ නැති නම් අපි බොන්න අරන් ගිහින් ඒ තැන් විනාස නොකරන බේසින් මනුස්ස මෙව්වා එක ආරක්ශා කරන්න අපි බැදිලා ඉන්නවා. ඉතින් අපි කාල නිදාගත්තා. නිදාගන්නත් පැදුුරු සහ සිවුරු කෑලි තිබුනා. ඒවා බිම එලාගෙන අපි නිදාගත්තා. මටනම් ඇත්තටම ඊලග දවසේ එලිවෙනකන් හොදට නින්ද ගියා.



උදේ කෑම
මම දවල් වෙලා නැගිටිද්දි යාලුවෝ කෑම හදලා. සුපුරුදු මැගි නුඩුල්ස් එක දුම් දානවා මම එතන්ට යන කොට. උදේ පාන්දර ප්ලේනටියක් බිව්වනම් හොදයි. කවුද ඉතින් ප්ලේන්ට් ගේන්නේ මේ පාන්දර. ඒ ගමන ඒ ආසන්නයෙන්ම අත පය හෝදගෙන කන්න පටන් ගත්තා. අවදි වෙච්ච වෙලාවෙම වගේ ඉර පායන්න පටන් අරන් තිබුනා. ඉර පායන එක අලුත් දෙයක් නෙමෙයි. ඒත් කන්දක් උඩ උඩම තැන ඉද්දි ඉරපායන කොට අපිට අවට පරිසරය හැඩට වෙනස්වෙන හැටි බලාගන්න ලැබෙනවා.


කාල බීල ඉවර වෙලා පැයක් විතර ගතවෙලා අපි ලෑස්තිවෙලා ඔන්න ඉතින් එන්න ආවා. ආවාට මොකද අපිට පාර වැරදුනා.කොහොමින් හරි අර ගල් තලාවට එනකල් ආවා. ඊයේ අංකල් අපි එක්ක හිටියේ නැහැනේ..ගයි් අංකල් ගියා. ඒ ගමන අපිට ඒ ගල්තලාවේ කෙළවරින් බහින හැටි මතක නැහැ. ගලතලාව කෙළවර බහින්න කියලා අංකල් පෙන්නුවා කියල මතක තැනට ආවා. එතනින් බහින්න ගියාම එතන පුරාණ ගල් බැම්මක් අතුරපු තැනක් පෙනුනා.


බියකරු බැසිම
මේ ගල්බැම්ම ගාවින් බොහොම ඉස්සර බැස්මක් තියෙන්නට ඇති. අපි එතනින් බහින්න ගන්න කලින් අංකල්ට කෝල් එකකුත් දුන්නා. බහින පාර ඇහුවත් අංකල්ට ත් මම හිතන්නේ අපි බහින පැත්ත ගැන නිච්චියක් නැහැ. අපි නැග්ග පැත්තෙන්නෙමේ අපිට බහින්න ඕනි වුනේ දොලුකන්ද ජනප්‍රිය පන්සල පැත්තෙන්. ඒ පන්සලට බහින පාර සොයාගන්න බැහැ. අංකල්ට තමතක නැතිවෙන්නට ඇති.
මේ ගල් තලාවෙන් පහල තියෙන්නේ බොහොම බයහිතෙන විදියේ කැලයක්. මහා ගල් කුට්ටි තැන තැන තියෙනවා. දරුනු බෑවුමක් තියෙනවා. සුවිසාල ගස් ඉහලට ගිහින් තියෙනවා. පහලට බැහැගෙන ගියත් අපිට බහින තැනක් බහින පාරක් හරියට පේන්නේ නැහැ. ගියා ගියා ඒත් ඉවර වෙනනේ පාරකින් නෙමෙයි. ඒ අස්සේ ඔය මහ කැලේ අස්සේ රිංගගෙන යද්දි තුවාන්ට මුවෙකුත් හමුවෙලා තිබුනා. ඇත්තටම මේ කන්දේ මුවෝ ඇති. ඉතින් තුවාන් එයාගේ හයික් ඉතිහාසේ දැකපු පලවෙනි මුවාය කියලා තමයි තුවාන් කිව්වේ.


විශාල ගල් කුලු අස්සේ වනාන්තරය වැවිලා. ලොකු බිත්තර වගේ ගල් කෑලි අස්සෙන් ගස් මතුවෙලා. කොහෙම හරි පැනගෙන බඩගාගෙන ගිය ගමනේ මගේ ෆෝන් එකටත්සොට් එක හම්බෙලා තිබුනා. ෆෝන් එක සා්ක්කුවේ දාගෙන ලොකු ගලක් දිගේ බඩගාගෙන එද්දි පෝන් එඩේ ඩිස්ප්ලේ එකට බඩු බනිස් වෙලා ිතබුනා. මොනා කරන්නද ඉතින්.


ආපහු හරි පාර සොයාගැනීම


ඒ පාර නෙමෙයි කියලා අපි තීරණයකලා. ආයේ නැගලා පුරුදු වෙනත් පැත්තකින් බහිමු කියලා අපි කතා වුනා. මේ ඉහල ගල් තලාවට අපේ ට්‍ුවර් එකට එක්වුනු ඔනල් කරුණාරත්න කලින් ඇවිත් තියෙනවා. ඔහුට මතක විදියට තව ටිකක් ඈතට ගිහින් තමයි පහලට බහින්න තියෙන්නේ. වසර කිහිපයකට කලින් ආ ගමනක් නිසා ඔනල්ටත් වැඩි සැර මතකයක් නැහැ. කොහොම හරි අපි උඩට ආයෙත් ආවා. ඇවිත් වතර පාරක් සෙට් වෙලා ඒකෙන් වතුරත් බිව්වා.
අපි එක්ක බල්ලෙකුත් සෙට් වුනා. ඌ කලින් දවසේ හැන්දෑවේ අපිට හමුවුන සෙට් එක එක්ක ආපු බල්ලෙක්. ඒත් දැන් ඉතින් ඌ අපේ. ඌ බල්ලා වුනාට පාරවල් හොයන්න දක්ස බල්ලෙක් නෙමෙයි. ටිකක් මහත කම්මැලි මොඩල් බල්ලෙක්. ඌ අපි රිංගන රිංගන තැනට බල්ලා වගේ රිංගනවා මිසක දන්න ඇටිකෙහෙලක් නැහැ.



ඇනල් කරුණාරත්නට ඇත්තටම පාරේ කොටසක් මතක තිබුනා. අපේ වාසනාවට වගේ අපිට ඊයේ හැන්දෑවේ හමුවුන සෙට් එක තැනින් තැන තින්ත විසික් කරන් ගිහින් තිබුනේ මේ පාරේ තමයි.


දොලුකන්ද හමු විම.
අපි පාර වැරදිලා පාර හොයාගන්න මහ කැලේට රිංගලා ඒ නාස්ති කල කාලය පැය දෙකක් විතර ඇති. අපි පැය එකහමාරකින් විතර පහලට බැස්සා. ඒ පාරත් ටිකක් අමාරු. අමාරු වුනත් ගස් ගල් උඩින් පැනගෙන ලකුනු බලාගෙන බහින එකෙත් ලල් එකක් තියෙනවා.කොහොම වුනත් සාමාන්‍ය ආච්චි අම්මලට අපේ නැන්දලාට බඩ තඩි මාමලාට යන්න පුලුවන් ගමනක් නෙමෙයි මේක. මේක ටික්ක අමාරු මට්ටමේ නැගීමක් සහ බැසිමක්.
අපි පැය එකහමාරක් දෙකක් විවේක අරගෙන පහලට බැස්සා.



පහලට බැස්සට පස්සේ මීට වසර විස්සකට විතර ඉස්සර ජනප්‍රියවුනු දොළුකන්ද බෝධිය සහ සිද්ධස්ථානය තිබුනා. මහ විශාල ිපරිසකට සරිලන ලෙස නිමවුනු තැනක් විදියට තමයි දිස්වුනේ. අපි ආ බව හාමුදුරුවෙක් දැක්කා. ඒ පොඩි උන්නාන්සේ නමක්. ඒ පාර පොඩි නම අපෙන් විස්ත ඇහුවා. අපි අහවල් කන්ද නැග්ග අය කිව්වම හාමුදුරුවෝ කුටිය ඇතුලට ගිහින් ආයෙත්ෆෝන් එක ඔබන්න ගත්තා. වැඩි කතාබහට ආවේ නැහැ. අපිත් සල්ලි දෙන්න වෙයිද දන් නැහැ කියන බයට සහ දෙන්න යන්න කම්මැලිකම නිසා සයිඩු වුනා.


මේ පංසලේත් රිලවු හිටියා. ඒ වගේම අටවිසි බුදු වරුන් බුදුවුන ගස් ටිකත් තිබුනා. සමහර ගස් නම් අද නැහැ. අපි එතනින් එලියට ඇවිත් දොළුකන්ද හාමුදුරුවෝ හදාපු වැවෙන් නෑවා. නෑවට වස් වදින්නේ නැතුව ඇති. ඉස්සර නම් මේ පොඩි වැව් කෑල්ලත් පිරිත් කරලා තිබුනා කියලා කතාන්දර තිබුනා මතකයි.



අපි නාල පහලට ආවම බස් එකක් වත් යන්නේ නැති මහ පාලු පලාතක් තමයි සෙට් වුනේ. ඉන් පස්සේ පයින්  විල් එකක, බස් එකක යන මාධ්‍ය තුනෙන් පැය එකහමාරකටත් වැඩි කාලයක් ගෙවලා අපි කුරුණැගලට සෙට් වුනා. එතනින් එහා ඉතින් සෙට් එක කාල කොළඹ ආවා. එනකොට කුරුණැගල ස්ටේශමෙන් කොටුවට ටිකට් ගත්තාම රේල් බස් එකක් ආවා. රේල් බස් එකේ පොල්ගහවෙලට එනකල් අවා.ඒකත් පට්ට අද්දැකිමක් වුනා.