මීඩියා කියන්නේ මේ කාලේ රට ලෝකේ පාලනය කරන එක ටූල් එකක්. මේ මීිඩියා ගැන විවිධ කතාන්දර පහුගිය දවස්වල ඇතිවුනා. ඉතින් මේ මීඩියා වලින් කරන කලබගෑනිය මොකද්ද. ඒකෙන් තියෙන අවුල මොනාද කියලා අපි ටිකක් සොයාබලමු.
මීඪියා ගැන වාමාංසික අදහස
මේ කාලේ ලංකාවේ රතු පක්ෂ ඇත්තටම රතුද කියලා පස්නයක් තියෙනවා. එතනින් එහාට ගිහින් බැලුවොත් මීඩියා කියන්නෙත් ධනපති පංතියේ හොරණෑව කියලා තමයි සාමාන්යයෙන් හදුන්වන්නේ. සරලවම කිව්වොත් මීඩියා කිය්නනේ මුදලාලිලාගේ බිස්න්ස එකක්. ඒක ඇතුලෙදි ත් තියෙන්නේ වෙලදාමක්. මිනිස්සුන්ට වැදගත් තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනවාට වඩා එදිනෙදා මිනිස්සු ආකර්ශනය වෙන මොනා හරි දාලා ඉන් පස්සේ ඒකේ ඇඩ් ගහලා කීයක් හරි හොයගන්න තමයි මීඩියා හදන්නේ.
අනෙක් පැත්ත හිතුවොත් අපිට මේ වාමාංසික විදිහට හැමදේම අනික් පැත්ත හිතන්නත් පුලුවන්. සරලවම අපි ඉගෙන ගන්නවා කියල කරන්නෙත් ධනපති කොටසකගේ උවමනා එපාකම් පිරිමැසීමක්. එහෙම නැතුව හිතුවොත් කවුරු මොන අරමුණින් කරත් මීඩියා කියන්නේ අපිට අවශය වෙන දෙයක්.
මීඩියා සහ කතාන්දර
පරණ බණ කතා තියෙනවා නේ. ඒ බණ කතා තියෙන්නේ අපිට ඇත්තටම කතා කියාදෙන්න නම් නෙමෙයි. ඒවා තියෙන්න් ධර්මය කියා දෙන්න. සද්ධර්මරත්නාවලිය, සද්ධර්මාලංකාරය විතරක් නෙමෙයි ත්රිපිටකයෙත් නාටකීය කතාන්දර ගෙඩක් තියෙනවා. මේවායේ අරමුණ මිනිස්සුට කතා ඇස්සවීම නොවුනත් ඒ පොත් වලින් කතා මිනිස්සුන්ට ඉදිරිපත් කරනවා. කාලෙකට කලින් ආරියනන්ද දොඹගහවත්ත පටන් ගත්තා පරණ දේශපාලන සිද්දි ඇතුලත් අතිරේකයක් ඉරිදා ලංකදීපයේ. බුවා කියන විදිහට ලංකාවේ මිනිස්සු ආසයි කතාන්දර වලට. ඒ කතාන්දර විදිහට සකස් කරාම මිනිස්සුන්ට ප්රෘත්ති ගිල්ලවන්න ලේසියි.
දැන් පිටරට මීඩියා නිවුස් වලට වඩා අපේ නිවුස් වල තියෙන බැලූ බැල්මට අවුලක් තමයි කතා න්දර වැඩි වීම. ඒ කිය්නනෙ ප්රවෘත්ති නාටකීය ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කරන්නට තමයි උත්සාහ ගන්නේ. නාටකීය කිව්වේ මේ නිවේදකයා රගපාන සීන් එකක් නෙමෙයි. ඒ සිදුවීම වඩාත් හැගීම්බර පැත්තකින් මිනිස්සුන්ට අහුවෙන පැත්තකින් කවර් කරලා කතාවක් ආකාරයට පෙන්වන්න තමයි උත්සාහ ගන්නේ. මේක ඇත්තටම මාද්ය ආයතනවලම ටිකි ටිකයකුත් නෙමෙයි. මේකට මිනිස්සුන්ගේ තියෙන රුචිකත්වය පැහැදිලිව බලපානවා. අපේ මිනිස්සු කතා නම් බලන්න ආස ඉතින් කතා සප්ලයි කරන්නට මීඩියා වලට සිද්ද වෙනවා. අනෙක් පැත්තෙන් කතා දුන්නොත් තමයි නිවුස් එක රේට් එක වැඩි වෙන්නේ.
මීඩියා ගායිස්ලා කවුද?
ලංකාවේ මීඩියාවලට එන සහ ඉන්න අය බැලුවොත් ගොඩක් අය අහම්බෙන් ආපු අය. දැන්නම් මීඩියා කියාල විශයක් උගන්වනවා උසස් පෙලටත්. ඒත් විවිධ අකාරයෙ රස්සා හොයලා ආවසානයේ නවතින තැනක් විදිහට තමයි සමහරු මීඩියා වල නවතින්නේ. මේ මීඩියා ගයිස්ලා නොදන්න දෙයක් නෑ වගේ රැගුවට ඇත්තටම එයාල ගොඩක් දේවල් දන්න කියන බහුශ්රැත ලෙවල් එකෙට වඩා සෑහෙන පහල තමයි ගොඩක් වෙලාවට ඉන්නේ. ඉතින් මේ මීඩියා වලට ආකර්ශනය වෙන පිරිස සහ එහි රැදෙන පිරිස කවුද කියන එක මතත් සෘජුවම මීඪියා වල අවුට්පුට් එක රදා පවතිනවා.
මීඩියා කාරයින්ට ලැබෙන මුදල
පුවත් මවන එක ලේසි වැඩක් නෙමෙයි. පත්තරයක් වෙබ් එකක්නෛමයි හොද යූ ටියුබ් චැනල් එකකටත් සතියකට නිවුස් හතලිහක් පනහක් වත් ඕනි වෙනවා. මේ පුවත් මවන්න සිය ගනන් උධවිය නැහැ. බොහෝවිට නිවුස් චැනල් එකක පුවත් පතක වැඩකරන කෙනෙක්ට සතියට ආටිකල් දහයක් වත් මවන්න වෙනවා. මේවැඩේට හම්බෙන ගානත්ලොකු එකක් නෙමෙයි. පත්තර නම් පිටු බාගේ ආටිකල් එකකට රුපියල් දාහක් වගේ ලැබෙන්නේ. වෙබ් නම් වචන හය හත්සීයකටත් ඒ ගාන. එතකොට ඒ වගේ දහයක් සතියට කියන්නේ හොද සැර වර්ක් ලොඩ් එකක්. එතකොට අර මිඩියා පොතේ තියෙන විදිහට ෆැක්ට් බලන්න ඇත්තද බොරුද හොයන්න කතා කරන්න වෙලාවක් නැහැ. ගොඩක් වෙලාවට කෝල් එකෙන්ම කෝල් දෙක තුනක් අරගෙන වැඩේ ඉක්මන්ටම ගොඩදාන්න තමයි හදන්නේ. එතකොට ඉතින් නිවුස් අඩු වුනාම තියෙන නිවුස් වර්ධණය කරගන්න කතා ගහනවා. නැත්නම් තියෙන පොඩි ඉන්ෆොමේසන්ටිකක් එකහු කරලා නිවුස් මවනවා.
මේක නවත්වන්න අපි දඩුවම් ටිකක් දෙමු නේද?
ලංකාව කියන්නේ මාර අමුතු ගති සිරිත් තියෙන රටක්. මිනිස්සු හිතනවා හැමදේම නිීති රීති දඩුවම් වලින් නවත්වන්න පුලුවන් කියලා.මීඩියා නෙමෙයි මොකක වුනත් අවසානයේ පාලනය කරන්න බැරිම නම ්නීති ගේන්න වෙනවා. ඒත් හැම එකටම නීතිය ඉස්සරහට දාගන්න එකත් එච්චර හොද ආතල් එකක් නෙමෙයි. මීඩියා කියන්නේ මිනිස්සු අතර ජනප්රිය දේවල්. එතකොට ඒ දේවල් දෙන්නේ මිනිස්සුන්ට. දැන් කාලේ ඕනි හැටියේ මිනිස්සුන්ට අකමැති නම් චැනල් මාරු කරගන්න පුලුවන්. අකමැති නම් පත්තර නොගෙන ඉන්න පුලුවන්.අකමැති නම් යූ ටියුබ් එකේ ඒ චැනල් එකට නොයා ඉන්න පුලුවන්. එහෙම හොද ෆ්රීඩම ්එකක් තියෙනවා. කාටවත් ප්රවෘත්ති හෝ ටීවි එකේ යන පුවත් නාටක බැලුවේ නැහැය කියලා ලොකු අවුලක් වෙන් නැහැ. නැතිම නම් ප්රවෘත්ති කෙටි මැසේජ් විදිහට එන්න ක්රමත් දැන් තියෙනවා.
ඉතින් මේක මර්දණය කරන්න නිවුස් වල අවුල් ලියන්න මීඩියා වල කොලිටි වැඩිකරන්න නීති වලින් බැහැ. ඒත් කොරෝනා මර්ධන වැඩපිලිවෙලට ඕනි නැති විදිහට මිනිස්සු බය කරනවා නම් ලෙඩේ තියෙන මිනිස්සුන්ගේ පුද්ගලිකත්වයට හානිකරනවා නම් ඒ තැන්වලදි මීඩියා වලටඑරෙහිව ක්රියාත්මකවෙන්න රජයට පුලුවන් කම තියෙන්නට ඕනි. අඩුතරමේ මේ තියෙන හදිසි තත්වය ගැන සලකලා වත්. ඕක කිව්වම බයි පාර්සවය කියයි එහෙම කලොත් මානව හිමිකම් යයි කියලා. ඒත් අපිත් ඒ ගොල්ලත් හොදටම දන්නවා හිරු සහ දෙරණ වගේ එකකට එරෙහිව මේ තියෙන ආණ්ඩුව නම් මොන වැරැද්දක් කලත් දඩුවම් කරන්නේ නැහැ. ඒ නිසා අනේ බයි පාර්සවයේ මීඩියා ෆ්රීඩම් ටෝක්ස් නම් රෝල් කරලා පුකේ ගහන්න කියලා තමයි කියන්න වෙන්නේ.
